<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="M0000773">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>
               <idno>276</idno>Karl Marx an Friedrich Engels in Manchester. London, Sonntag,
                    4. Oktober 1868</title>
         </titleStmt><editionStmt><p/></editionStmt>
         <publicationStmt><publisher><ref target="https://www.bbaw.de">Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften</ref></publisher><pubPlace ref="https://www.geonames.org/2950159">Berlin</pubPlace><availability><licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/">Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0)</licence></availability><idno type="URLWeb">https://megadigital.bbaw.de/</idno><idno type="URLXML">https://megadigital.bbaw.de/.xml</idno></publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <msDesc rend="manuscript">
               <msIdentifier>
                  <institution>IISG</institution>
                  <collection>Marx-Engels-Nachlass</collection>
                  <idno>
                     <idno type="shelfmark">L 4565/L VI 695</idno>
                  </idno>
               </msIdentifier>
               <physDesc>
                  <p>Der Brief besteht aus einem Bogen mittelstarkem, weißem Papier im Format
                            223 × 180 mm. Wasserzeichen: „Joynson / 1867“. Prägung nicht deutlich
                            erkennbar. Die ersten drei Seiten hat Marx vollständig beschrieben, die
                            vierte Seite ist leer. Schreibmaterial: schwarze Tinte. </p>
                  <p>Von <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005553 http://d-nb.info/gnd/118509993">Eduard Bernstein</persName>s
                            Hand: Nummerierung des Briefes bzw. der beschriebenen Seiten: „97,1“ bis
                            „97,3“. </p>
                  <p>Von unbekannter Hand: Nummerierung des Briefes auf der ersten Seite oben
                            links mit Bleistift: „695“.</p>
               </physDesc>
               <additional>
                  <listBibl>
                     <bibl>RGASPI f. 1 op. 1 d. 2305</bibl>
                  </listBibl>
               </additional>
            </msDesc>
            <listWit>
               <witness>
                  <bibl corresp="https://megadigital.bbaw.de/RDJTHVVL">Erstveröffentlichung: gekürzt: Bw
                            4 (1913). S. 95/96.</bibl>
               </witness>
               <witness>
                  <bibl corresp="https://megadigital.bbaw.de/MYHFKSKB">vollständig: MEGA<hi rendition="#sup">1</hi> III/4 (1931). S. 106/107.</bibl>
               </witness>
            </listWit>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <profileDesc><textClass><keywords><term>letter</term></keywords></textClass>
         <correspDesc>
            <correspAction type="sent">
               <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0001374 http://d-nb.info/gnd/118578537">Karl Marx</persName>
               <placeName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0004412 http://www.geonames.org/2643743">London</placeName>
               <date when="1868-10-04"/>
            </correspAction>
            <correspAction type="received">
               <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0001917 http://d-nb.info/gnd/118530380">Friedrich Engels</persName>
               <placeName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0004039 http://www.geonames.org/2643123">Manchester</placeName>
            </correspAction>
            <correspContext>
                    
               <ref type="prev" target="https://megadigital.bbaw.de/M0000770"/>
               <ref type="next" target="https://megadigital.bbaw.de/M0000776"/>
            </correspContext>
            <note>Marx beantwortet Engels’ Briefe vom 30. September (<ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000764">Engels
                        an Marx, 30.9.1868</ref>) und 2. Oktober 1868 (<ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000770">Engels
                        an Marx, 2.10.1868</ref>). </note>
            <note>Engels antwortet am 6. Oktober 1868 (<ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000776">Engels an Marx,
                        6.10.1868</ref>
               ). </note>
            <note>Dem Brief wurden die folgenden Schreiben beigelegt: <list>
                  <item>1) Wilhelm Eichhoff an
                    Marx vom 27. September (<ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000760">W.
                        Eichhoff
                        an Marx, 27.9.1868</ref>) und 2. Oktober 1868 (<ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000769">W. Eichhoff an Marx,
                    2.10.1868</ref>
                     );</item>
                  <item>2) Wilhelm Liebknecht an Marx vom 2. Oktober 1868 (<ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000771">W.
                        Liebknecht an Marx,
                    2.10.1868</ref>
                     );</item>
                  <item>3) Sigismund Ludwig Borkheim an Marx vom 3. Oktober 1868 (<ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000772">Borkheim an Marx,
                    3.10.1868</ref>
                     );</item>
                  <item>4) Manuskript und Brief von Joseph Dietzgen an Marx vom 24. September 1868 (<ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000753">J. Dietzgen an Marx,
                    24.9.1868</ref>
                     );</item>
                  <item>5) N.F. Daniel’son und N.N. Ljubavin an Marx vom 30. September und 2. Oktober
                    1868 (<ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000763">Daniel'son/Ljubavin an Marx, 30.9. und
                        2.10.1868</ref>
                     );</item>
                  <item>6) ein
                    nicht
                    überlieferter Brief von Friedrich Leßner an Marx, geschrieben
                    vor dem 4. Oktober 1868 (<ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0004975">F. Leßner an Marx, vor dem
                        4.10.1868</ref>
                    („Nun
                    erhalte ich heute einliegenden Zettel v. Lessner“)</item>
                  <item>sowie seine Rechnung für Marx
                    (siehe <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0005122">Beilage
                        zu: Friedrich Engels an Marx, 6. Oktober
                        1868</ref>).</item>
               </list>
            </note>
         </correspDesc>
         <textClass>
            <keywords>
               <term key="M0002035">Lektüren im Korrespondentenkreis</term>
               <term key="M0002748">„Das Kapital“ (Arbeit an Manuskripten,
                        Veröffentlichung, Rezeption)</term>
               <term key="M0004521">"Das Kapital" – Russische Übersetzung</term>
               <term key="M0004229">Panslawismus</term>
               <term key="M0002997">Journalismus/Publizistik</term>
               <term key="M0002585">Internationale Arbeiter-Assoziation (IAA, A.I.T.,
                        I.W.M.A.)</term>
               <term key="M0002227">Privates - Marx</term>
            </keywords>
         </textClass>
      </profileDesc>
      
   </teiHeader>
   <text><body>
         <div type="writingAct">
            <opener>
               <dateline sameAs="MBDatumszeile">
                  <pb/> London 4 October
                        1868.</dateline>
               <salute sameAs="MBAnrede">Dear Fred,</salute>
            </opener>
            <p rend="MBTextOhneEinzug" style="text-align:both; ">In dem Paket, das Du
                    gleichzeitig erhalten wirst, befinden sich:</p>
            <p rend="MBTextMitEinzug" style="text-align:both; ">1) Zwei Briefe von <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0006480 http://d-nb.info/gnd/11641684X">
                  <hi rendition="#u">Eichhoff</hi>
               </persName>,
                    der <hi rendition="#u">
                  <ref xml:id="deacf365-18a6-44f2-acf3-6518a6c4f28f" corresp="#de4d90c9-0a9a-4c4d-8d90-c90a9abc4da8" type="editorialNote">vergeßne</ref><note xml:id="de4d90c9-0a9a-4c4d-8d90-c90a9abc4da8" corresp="#deacf365-18a6-44f2-acf3-6518a6c4f28f" type="editorial">
                        <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000760">W. Eichhoff an Marx,
                                    27.9.1868</ref>.</note>
               </hi> u. ein <hi rendition="#u">
                  <ref xml:id="f4c85c4d-bdd0-4572-885c-4dbdd00572c7" corresp="#a6b25eaa-5367-4e8f-b25e-aa53674e8fbb" type="editorialNote">heute angekommener</ref><note xml:id="a6b25eaa-5367-4e8f-b25e-aa53674e8fbb" corresp="#f4c85c4d-bdd0-4572-885c-4dbdd00572c7" type="editorial">
                        <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000769">W. Eichhoff an Marx,
                                    2.10.1868</ref>.</note>;</hi>
            </p>
            <p rend="MBTextMitEinzug" style="text-align:both; ">2) <ref xml:id="bdba8105-733d-4537-ba81-05733d25379c" corresp="#ed276b57-100e-4431-a76b-57100e2431d3" type="editorialNote">Brief von <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0007983 http://d-nb.info/gnd/118572768">Liebknecht</persName>
                  </ref><note xml:id="ed276b57-100e-4431-a76b-57100e2431d3" corresp="#bdba8105-733d-4537-ba81-05733d25379c" type="editorial">
                     <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000771">W. Liebknecht an Marx,
                    2.10.1868</ref>.</note>;</p>
            <p rend="MBTextMitEinzug" style="text-align:both; ">3) <ref xml:id="c6a40140-0e48-4254-a401-400e48e25446" corresp="#f18b4130-5a2b-4cf0-8b41-305a2b3cf00d" type="editorialNote">Brief v. <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005708  http://d-nb.info/gnd/127609342">Borkheim</persName>
                  </ref><note xml:id="f18b4130-5a2b-4cf0-8b41-305a2b3cf00d" corresp="#c6a40140-0e48-4254-a401-400e48e25446" type="editorial">
                     <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000772">S. L. Borkheim an Marx,
                        3.10.1868</ref>.</note>;</p>
            <p rend="MBTextMitEinzug" style="text-align:both; ">4) <ref xml:id="cfad58b5-fd5d-42ba-ad58-b5fd5db2babc" corresp="#dd5194d1-db86-4642-9194-d1db86a6427c" type="editorialNote">Manuskript</ref><note xml:id="dd5194d1-db86-4642-9194-d1db86a6427c" corresp="#cfad58b5-fd5d-42ba-ad58-b5fd5db2babc" type="editorial">Später veröffentlicht unter dem Titel <bibl type="primary" corresp="https://megadigital.bbaw.de/7NKA84MV">Joseph Dietzgen: Das Wesen der menschlichen
                        Kopfarbeit. Dargestellt von einem Handarbeiter.
                        Eine abermalige Kritik der reinen und praktischen
                        Vernunft (Hamburg 1869)</bibl>.</note> u. <ref xml:id="cd8a018f-6d95-475f-8a01-8f6d95e75f50" corresp="#d5eebc77-81b1-4bd9-aebc-7781b1abd96c" type="editorialNote">Brief v. <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0006324 http://d-nb.info/gnd/118525646">J. Dietzgen</persName>
                  </ref><note xml:id="d5eebc77-81b1-4bd9-aebc-7781b1abd96c" corresp="#cd8a018f-6d95-475f-8a01-8f6d95e75f50" type="editorial">
                     <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000753">J. Dietzgen an Marx,
                    24.9.1868</ref>.</note>;</p>
            <p rend="MBTextMitEinzug" style="text-align:both; ">5) <ref xml:id="cf2f1a94-62c5-4b9d-af1a-9462c51b9d13" corresp="#e6f10586-aef3-47fa-b105-86aef327fa4a" type="editorialNote">Brief des Russen <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0006244 http://d-nb.info/gnd/120527553">Danielson</persName>
                  </ref><note xml:id="e6f10586-aef3-47fa-b105-86aef327fa4a" corresp="#cf2f1a94-62c5-4b9d-af1a-9462c51b9d13" type="editorial">
                     <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000763">Daniel'son/Ljubavin an Marx, 30.9. und
                                2.10.1868</ref>.</note> aus Petersburg;</p>
            <p rend="MBTextMitEinzug" style="text-align:both; ">6) <ref xml:id="d609ba39-c8d3-4a22-89ba-39c8d3ba2226" corresp="#dbc6d75f-7e99-4d0e-86d7-5f7e99cd0eef" type="editorialNote">Brief v. <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0002740  http://d-nb.info/gnd/11857213X">Leßner</persName>
                  </ref><note xml:id="dbc6d75f-7e99-4d0e-86d7-5f7e99cd0eef" corresp="#d609ba39-c8d3-4a22-89ba-39c8d3ba2226" type="editorial">Nicht überlieferter
                            Brief von F. Leßner an Marx, geschrieben vor dem 4. Oktober 1868 (<ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0004975">F. Leßner an Marx, vor 4.10.1868</ref>).
                        </note>.</p>
            <p rend="MBTextMitEinzug" style="text-align:both; ">Nun, da die meisten dieser
                    Briefe (die Du mit Ausnahme des Mscpts zurückschicken mußt) eben erst
                        an<ex>ge</ex>kommen, in aller Eile folgendes:</p>
            <p rend="MBTextMitEinzug" style="text-align:both; ">
               <hi rendition="#u">Ad N. 5</hi>
                    Es freut mich natürlich ausserordentlich zu hören, daß <ref xml:id="ccf0d43d-1c4c-419e-b0d4-3d1c4c619eae" corresp="#c988f927-3d60-44e2-88f9-273d6054e215" type="editorialNote">mein <bibl type="primary" corresp="https://megadigital.bbaw.de/QK3X5EU8">Buch in
                                    <hi rendition="#u">russischer</hi> Uebersetzung</bibl> zu
                            Petersburg erscheint</ref><note xml:id="c988f927-3d60-44e2-88f9-273d6054e215" corresp="#ccf0d43d-1c4c-419e-b0d4-3d1c4c619eae" type="editorial">Siehe <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000763">N.
                                F. Danielson und N. N. Ljubavin an Marx, 30.9. u.
                                2.10.1868</ref>.</note>. <ref xml:id="c21cb7a5-bddc-4a17-9cb7-a5bddcda1724" corresp="#b86a1fa9-13e2-4c92-aa1f-a913e2ac9220" type="editorialNote">Ich schicke den Leuten sofort <expan resp="editor" sameAs="dottet_underline">d<ex>as</ex>
                     </expan>
                            Gewünschte</ref><note xml:id="b86a1fa9-13e2-4c92-aa1f-a913e2ac9220" corresp="#c21cb7a5-bddc-4a17-9cb7-a5bddcda1724" type="editorial">Siehe <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000778">Marx
                                an N. F. Danielson, 7.10.1868</ref>.</note>
                    (soweit ich kann) nach Rücksendung des Briefes Deinerseits. </p>
            <p rend="MBTextMitEinzug" style="text-align:both; ">
               <hi rendition="#u">
                  <pb/> Ad
                        4.</hi> Ließ <ref xml:id="a7394994-adb7-43d3-b949-94adb7b3d371" corresp="#df8125c4-1f32-4769-8125-c41f32376919" type="editorialNote">
                     <expan resp="editor" sameAs="dottet_underline">d<ex>as</ex>
                     </expan> Mscpt</ref><note xml:id="df8125c4-1f32-4769-8125-c41f32376919" corresp="#a7394994-adb7-43d3-b949-94adb7b3d371" type="editorial">Später veröffentlicht unter dem Titel <bibl type="primary" corresp="https://megadigital.bbaw.de/7NKA84MV">Joseph Dietzgen: Das
                                Wesen der menschlichen Kopfarbeit. Dargestellt von einem
                                Handarbeiter. Eine abermalige Kritik der reinen und praktischen
                                Vernunft (Hamburg 1869)</bibl>. Siehe <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000753">J.
                                Dietzgen an Marx, 24.9.1868</ref>.</note>
                    durch. Meine Ansicht ist, daß <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0006324 http://d-nb.info/gnd/118525646">J. Dietzgen</persName> am
                    besten thut, wenn er seine sämmtlichen Gedanken in <hi rendition="#u">2 Druckbogen</hi> zusammenfaßt, u. sie in <expan resp="editor" sameAs="dottet_underline">s<ex>einem</ex>
               </expan> Namen als Gerber
                    druckenläßt. Veröffentlicht er sie in <expan resp="editor" sameAs="dottet_underline">d<ex>em</ex>
               </expan> Umfang, den er beabsichtigt,
                    so blamirt er sich durch Mangel an dialektischer Entwicklung und Drehn im
                    Kreise. Schreib Deine Ansicht nach Durchlesung.</p>
            <p rend="MBTextMitEinzug" style="text-align:both; ">
               <hi rendition="#u">Ad 3</hi> Zur
                    Verständigung über <ref xml:id="c1d76754-9ce1-4cd8-9767-549ce11cd82c" corresp="#fb0a477b-c65a-4c44-8a47-7bc65a6c44a6" type="editorialNote">
                     <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005708  http://d-nb.info/gnd/127609342">Gaudissart</persName>
                  </ref><note xml:id="fb0a477b-c65a-4c44-8a47-7bc65a6c44a6" corresp="#c1d76754-9ce1-4cd8-9767-549ce11cd82c" type="editorial">Spitzname
                            für <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005708  http://d-nb.info/gnd/127609342">Sigismund Ludwig Borkheim</persName> in
                            Anspielung auf <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005405 http://d-nb.info/gnd/118506358">Balzacs</persName>
                            Kurzgeschichte „<bibl type="primary" corresp="https://megadigital.bbaw.de/PR64CCCY">L'illustre Gaudissart</bibl>“.</note>’s <ref xml:id="b8497cb5-bf37-4bd8-897c-b5bf371bd82f" corresp="#d232930f-62d5-465a-b293-0f62d5965a6c" type="editorialNote">Brief</ref><note xml:id="d232930f-62d5-465a-b293-0f62d5965a6c" corresp="#b8497cb5-bf37-4bd8-897c-b5bf371bd82f" type="editorial">
                     <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000772">S.
                                L. Borkheim an Marx, 3.10.1868</ref>.</note> kurz Folgendes:
                    Er wollte über <expan resp="editor" sameAs="dottet_underline">d<ex>ie</ex>
               </expan> panslavistische <subst>
                  <del rendition="#s">Be<ex>wegung</ex>
                  </del>
                  <add place="intralinear">
                     <sic ana="#break-off"/> demokrat. Bewegung</add>
               </subst> schreiben; ich gab ihm dazu <ref xml:id="ff34aa7b-2207-44c8-b4aa-7b220704c88e" corresp="#cc0c48c3-f4ad-4b75-8c48-c3f4adab75fe" type="editorialNote">
                     <bibl type="primary" corresp="https://megadigital.bbaw.de/GBMBGWXH">Deine Aufsätze</bibl> in
                            <bibl type="periodika" corresp="">N. Rh.
                            Z.</bibl>
                     über <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005398 http://d-nb.info/gnd/118506102">Bakunin</persName>
                  </ref><note xml:id="cc0c48c3-f4ad-4b75-8c48-c3f4adab75fe" corresp="#ff34aa7b-2207-44c8-b4aa-7b220704c88e" type="editorial">Siehe Erl. zu
                                <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000772">S.
                                L. Borkheim an Marx,
                        3.10.1868</ref>.</note>. Sein Plan, mit <hi rendition="#u">Dir</hi> vor dem Publikum zu erscheinen, fabelhaft, aber es
                    hat keine Eile damit, da er seine 25 Bogen noch lang nicht herausgedrechselt
                    hat.</p>
            <p rend="MBTextMitEinzug" style="text-align:both; ">Zweitens hielt er gewissen
                    brieflichen Verkehr, trotz meiner Warnung mit Dr Scheisser, alias <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005603 http://d-nb.info/gnd/116193034">Ellard Biscamp</persName> aufrecht. Jezt, nachdem <ref xml:id="f709dbcb-daa7-4385-89db-cbdaa78385e2" corresp="#e497a118-e799-4fc3-97a1-18e7997fc3fe" type="editorialNote">letztrer mich u.<orgName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0004811 https://d-nb.info/gnd/503624-0">
                                Internat.</orgName> direkt in <hi rendition="#u">
                        <bibl type="periodika" corresp="">Weser
                            Zeitung</bibl>
                     </hi>
                  </ref><note xml:id="e497a118-e799-4fc3-97a1-18e7997fc3fe" corresp="#f709dbcb-daa7-4385-89db-cbdaa78385e2" type="editorial">Siehe [Elard
                            Biscamp:] ** London, 2. Sept. In: Weser-Zeitung. Bremen. Nr. 7745, 5.
                            September 1868. Morgen-Ausgabe. S. 2, Sp. 1; [Elard Biscamp:] ** London,
                            10. Sept. In: Weser-Zeitung. Bremen. Nr. 7754, 14. September 1868.
                            Abend-Ausgabe. S. 2. (Siehe <bibl type="primary" corresp="https://megadigital.bbaw.de/AE939SQE">MEGA<hi rendition="#sup">2</hi> I/21</bibl>. S.
                            1363/1364). </note>
               <ref xml:id="d603e2e9-703d-402b-83e2-e9703df02b83" corresp="#c4158df1-373a-4fa5-958d-f1373abfa5e8" type="editorialNote">
                     <hi rendition="#u">
                                u. <bibl type="periodika" corresp="">Augsburgerin</bibl>
                     </hi>
                            angegriffen</ref><note xml:id="c4158df1-373a-4fa5-958d-f1373abfa5e8" corresp="#d603e2e9-703d-402b-83e2-e9703df02b83" type="editorial">[Elard Biscamp:] D London,
                            25. Sept. In: Allgemeine Zeitung. Augsburg. Nr. 274, 30. September1 868.
                            Beil. S. 4155. Rubrik: Grossbritanien. [<ref target="https://api.digitale-sammlungen.de/iiif/presentation/v2/bsb10504715/canvas/1387/view">Digitalisat BSB</ref>]. Siehe Erl. zu <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0000772">S.
                                L. Borkheim an Marx,
                    3.10.1868</ref>
                  </note>, beabsichtigt er, wie Du siehst,
                    seinen letzten Briefwechsel mit <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005603 http://d-nb.info/gnd/116193034">Bisc. </persName>bei
                        <ref xml:id="abbbba40-ddf3-41ca-bbba-40ddf3d1ca36" corresp="#b8f2dae4-760b-43a0-b2da-e4760b83a0f4" type="editorialNote">
                     <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0007983 http://d-nb.info/gnd/118572768">Liebknecht</persName>
                  </ref><note xml:id="b8f2dae4-760b-43a0-b2da-e4760b83a0f4" corresp="#abbbba40-ddf3-41ca-bbba-40ddf3d1ca36" type="editorial">Siehe das von
                            Liebknecht verantwortete <bibl type="periodika" corresp="">„Demokratische Wochenblatt“.</bibl>
                  </note> zu
                    veröffentlichen. <ref xml:id="f01179ba-141d-4666-9179-ba141d26669e" corresp="#da9b0cd8-495b-47cd-9b0c-d8495b47cd30" type="editorialNote">Ce brave <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005708  http://d-nb.info/gnd/127609342">Gaudissart</persName>
                  </ref><note xml:id="da9b0cd8-495b-47cd-9b0c-d8495b47cd30" corresp="#f01179ba-141d-4666-9179-ba141d26669e" type="editorial">
                     <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005708  http://d-nb.info/gnd/127609342">S. L. Borkheim</persName>, in Anspielung auf
                                <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005405 http://d-nb.info/gnd/118506358">Balzacs</persName> Kurzgeschichte „<bibl type="primary" corresp="https://megadigital.bbaw.de/PR64CCCY">L'illustre
                                Gaudissart</bibl>“.</note>! In diesen Briefen tritt er als <hi rendition="#u">mein</hi> Patron auf u. läßt <hi rendition="#u">sich</hi> von
                        <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005603 http://d-nb.info/gnd/116193034">Biscamp</persName> schmeicheln. <ref xml:id="a328e3db-6b33-42fd-a8e3-db6b3382fd00" corresp="#b52490b8-143d-45a8-a490-b8143de5a81f" type="editorialNote">Ich schrieb ihm umgehend</ref><note xml:id="b52490b8-143d-45a8-a490-b8143de5a81f" corresp="#a328e3db-6b33-42fd-a8e3-db6b3382fd00" type="editorial">Der
                            Brief von <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0005149">Marx an S. L. Borkheim, etwa am
                                4.10.1868</ref>, ist nicht überliefert.</note>, ich müsse mit
                    Händen u. Füssen gegen Derartiges protestiren. <pb/> Zu größrer Sicherheit habe
                        <ref xml:id="bd6d68b3-f692-40f4-ad68-b3f69270f47c" corresp="#dff8d161-7bc5-4ce6-b8d1-617bc55ce6e2" type="editorialNote">ich s<ex>o</ex>fort an <hi rendition="#u">
                        <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0007983 http://d-nb.info/gnd/118572768">Liebknecht</persName>
                     </hi>
                            geschrieben</ref><note xml:id="dff8d161-7bc5-4ce6-b8d1-617bc55ce6e2" corresp="#bd6d68b3-f692-40f4-ad68-b3f69270f47c" type="editorial">Der Brief von <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M4780369">Marx an W. Liebknecht, vor dem 4.10.1868</ref>,
                            ist nicht überliefert.</note>, daß er <hi rendition="#uu">unter
                        keinen Umständen</hi> die Correspondenz <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005708  http://d-nb.info/gnd/127609342">Borkheim</persName>-<persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005603 http://d-nb.info/gnd/116193034">Biscamp</persName>
               <hi rendition="#u">drucken darf.</hi>
            </p>
            <p rend="MBTextMitEinzug" style="text-align:both; ">
               <hi rendition="#u">Ad 1 u.
                        2</hi> Ich habe <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0007983 http://d-nb.info/gnd/118572768">Liebknecht</persName> f. <expan resp="editor" sameAs="dottet_underline">s<ex>eine</ex>
               </expan> politische
                    Uebersicht <ref xml:id="eea6c18c-109e-4415-a6c1-8c109eb4151c" corresp="#b44c7914-35bd-4fd2-8c79-1435bdcfd24d" type="editorialNote">ein <bibl type="primary" corresp="https://megadigital.bbaw.de/8DJLAVCS">entrefilet</bibl>
                  </ref><note xml:id="b44c7914-35bd-4fd2-8c79-1435bdcfd24d" corresp="#eea6c18c-109e-4415-a6c1-8c109eb4151c" type="editorial">
                     <bibl type="primary" corresp="https://megadigital.bbaw.de/8DJLAVCS">[Karl Marx:]
                                Der außergewöhnliche Ernst ... In: Demokratisches Wochenblatt.
                                Leipzig. Nr. 42, 17. Oktober 1868. S. 331/332</bibl>. (Siehe auch
                                <bibl type="primary" corresp="https://megadigital.bbaw.de/AE939SQE">MEGA<hi rendition="#sup">2</hi> I/21</bibl>. S. 98–100).</note>
                    über den <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0004751 http://d-nb.info/gnd/116905549">
                  <hi rendition="#u">M. Hirsch</hi>
               </persName>
                    (von wegen <expan resp="editor" sameAs="dottet_underline">d<ex>er</ex>
               </expan>
                        „<orgName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0004811 https://d-nb.info/gnd/503624-0">Internationalen</orgName>“) <del rendition="#s">xxxg</del> geschickt, zugleich einige Hiebe gegen den <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0005603 http://d-nb.info/gnd/116193034">Bisc.</persName> als Corresp<ex>onden</ex>t <expan resp="editor" sameAs="dottet_underline">d<ex>er</ex>
               </expan>
               <bibl type="periodika" corresp="">Weser Zeit<ex>ung</ex>
               </bibl> u. <bibl type="periodika" corresp="">Augsb<ex>ur</ex>g<ex>e</ex>r</bibl>.</p>
            <p rend="MBTextMitEinzug" style="text-align:both; ">
               <hi rendition="#u">Ad 6)</hi>
                    Die 100 £. (davon 35 £ about f. <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0007809 http://d-nb.info/gnd/118725904">Laura</persName>) habe
                    ich zur Abzahlung <expan resp="editor" sameAs="dottet_underline">d<ex>es</ex>
               </expan> Dringendsten ausgegeben u. nur so viel in <expan resp="editor" sameAs="dottet_underline">d<ex>er</ex>
               </expan> Hand behalten
                    als nöthig ist, um nicht absolut entblößt zu sein. Ich habe ungefähr noch 100 £
                    Schulden u. schicke Dir nächstens einen Zettel mit <expan resp="editor" sameAs="dottet_underline">d<ex>en</ex>
               </expan> items, damit Du siehst, daß
                    keine nutzlosen Ausgaben meinerseits.
                    Nun
                    erhalte ich heute <ref xml:id="b3e3a627-d269-4802-a3a6-27d269e802a1" corresp="#d23b91ba-5467-4dc2-bb91-ba54679dc212" type="editorialNote">einliegenden Zettel v. <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0002740  http://d-nb.info/gnd/11857213X">Lessner</persName>
                  </ref><note xml:id="d23b91ba-5467-4dc2-bb91-ba54679dc212" corresp="#b3e3a627-d269-4802-a3a6-27d269e802a1" type="editorial">Der Brief von <ref target="https://megadigital.bbaw.de/M0004975">F. Leßner an Marx, vor dem
                                        4.10.1868</ref>, ist nicht überliefert.</note>. Seine <persName ref="https://megadigital.bbaw.de/M0002913">Frau</persName> ist todtkrank, u.
                    es wäre mir lieb, wenn Du mich befähigtest, etwas ihm
                    abzuzahlen.</p>
            <closer sameAs="MBUnterschrift">In all
                    haste<lb/>
               <signed>D<lb/>KM</signed>
            </closer>
         </div>
      </body></text>
</TEI>